19 ŞUBAT


Olaylar;


1411 - 'The First Peace of Thorn (Birinci Thorn Barışı) Polonya Litvanya ve Cermen aralarındaki savaşın bitmesiyle imzalandı.
1600 - Peru'daki Huaynaputina yanardağı Güney Amerika tarihindeki en şiddetli patlamayla püskürdü.
1807 - Amerika Birleşik Devletleri eski başkan yardımcısı Aaron Burr vatana ihanet iddiasıyla tutuklandı.
1861 - Rusya'da toprağa bağlı kölelik yasaklandı.
1878 - Thomas Edison fonografın patentini aldı.
1881 - Kansas'ta tüm alkollü içecekler yasaklandı.
1913 - Pedro Lascuráin saat 17:15'te Meksika'nın 34. bakanı oldu, saat 18:00'de ise istifa etti.
1915 - I. Dünya Savaşı: Gelibolu muharebeleri başladı.
1915 - İtilaf devletleri'nin Çanakkale'ye denizden yaptıkları saldırı püskürtüldü.
1925 - Telsiz tesisi hakkındaki kanun çıktı. Türkiye'de radyonun kurulması TBMM'de kabul edildi.
1928 - Amacı yoksul kadınlara yardım etmek olan "Himaye-i Etfal Kadın Yardım Cemiyeti" kuruldu. Cemiyetin adı 1938'de Yardım Sevenler Derneği olarak değiştirildi. Mevhibe İnönü derneğin fahri başkanıydı.
1932 - Halkevleri kuruldu. 1951'de Demokrat Parti hükümeti tarafından kapatıldı.
1945 - II. Dünya Savaşı: Iwo Jima Muharebesi. Yaklaşık 30.000 ABD askeri Batı Pasifik'teki Iwo Jima adasına çıktı. Japon ordusunun şiddetli direnişi ile karşılaşan ABD birlikleri adada kontrolü ancak bir ay sonra sağlayabildiler.
1947 - İstanbul'da et giderek pahalılaşıyor; İstanbul Belediyesi halkı et boykotuna çağırdı.
1956 - Türkiye-Macaristan millî futbol maçı Mithatpaşa Stadı'nda oynandı. Türkiye Macaristan'ı 3-1 yendi.
1957 - Türk Silahlı Kuvvetleri'nin ilk kadın doktor subayı Sema Aran göreve başladı.
1959 - Londra Konferansı sona erdi. Birleşik Krallık Kıbrıs'ın bağımsızlığını tanıdı. Birleşik Krallık, Türkiye ve Yunanistan, Kıbrıs'ta garantör devlet oldu. Bağımsızlığın resmi olarak ilan edilmesi 16 Ağustos 1960'da oldu.
1972 - Güvenlik güçleri, sabaha karşı Fındıkzade ve Arnavutköy'de operasyonlar düzenledi. Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi (THKP-C ) üyesi Ulaş Bardakçı öldürüldü.
1975 - Devlet Sinema Televizyon Enstitüsü kuruldu.
1978 - Larnaka uluslararası havaalanındaki bir uçak kaçırma olayına, Kıbrıslı yetkililerden izin almaksızın müdahale etmeye kalkan Mısır komando birliğinin 15 üyesi, Kıbrıs millî muhafızları tarafından öldürüldü.
1985 - İspanya havayollarına ait Boeing 747 tipi bir yolcu uçağı Oiz dağlarına (İspanya) çarparak düştü: 148 kişi öldü.
1985 - William J. Schroeder, yapay kalp takıldıktan sonra hastaneden taburcu edilip evine gönderilebilen ilk hasta oldu.
1985 - Türk aktör Haluk Bilginer'in de rol aldığı BBC pembe dizisi ünlü EastEnders'ın ilk bölümü İngiltere'de yayımlandı. Dizi halen devam etmektedir.
1985 - Cumhurbaşkanı Kenan Evren bozuk ilaç yapanlar için " Bu adamların kafasını koparmak lazım" dedi.
1986 - SSCB Mir uzay istasyonu'nu uzaya gönderdi.
1987 - Son 3,5 yılda 240 yayın hakkında toplatma kararı verildiği açıklandı.. Alınan bilgiye göre 1117 sayılı Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kanunu'nun yeni metninin yürürlüğe girdiği 12 Mart 1986'dan itibaren, sadece İstanbul'da 5 günlük gazete ile 12 haftalık ve aylık dergi aleyhine 57 "muzır davası" açıldı.
1994 - Adalar Belediye Başkanı ANAP'lı Recep Koç Büyükada vapur iskelesinde uğradığı silahlı saldırıda öldürüldü. İki kişi de yaralandı. Recep Koç'u, kaçak yapısını yıktırdığı Osman Özgen adlı bir vatandaşın öldürdüğü bildirildi.
1994 - Haftalık Newroz gazetesi yayımlanmaya başladı.
1994 - Libya'da şeriat uygulamasına geçildi; İslami takvim uygulanmaya başlandı.
1997 - İran'ın Ankara Büyükelçisi Bagheri, Sincan'da düzenlenen Kudüs gecesindeki konuşmaların ardından, artan tepkiler nedeniyle ülkesine gitti.
1997 - Başbakan Tansu Çiller Meclis'te mal varlığı soruşturmasından aklandı.
1998 - Rusya'dan Türkiye'ye boru hattı ile doğalgaz getirecek Mavi Akım Projesi için müteahhit firmalar arasında anlaşma imzalandı.
2001 - Millî Güvenlik Kurulu'nun Çankaya Köşkü'nde yapılan şubat ayı toplantısında, Başbakan Bülent Ecevit, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ile yaşadığı tartışma nedeniyle toplantıyı terk etti.
2008 - Küba lideri Fidel Castro görevinden ayrıldığını açıkladı.


Doğumlar;


1473 - Mikolaj Kopernik, Polonyalı astronom (ö. 1543)
1660 - Friedrich Hoffmann, Alman fizikçi ve kimyacı (ö. 1742)
1717 - David Garrick, İngiliz oyuncu, oyun yazarı, tiyatro yöneticisi ve yapımcısı (ö. 1779)
1859 - Svante Arrhenius, İsveçli kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1927)
1876 - Constantin Brancusi, Romen heykelci, çağdaş soyut heykelciliğin öncülerinden (ö. 1957)
1893 - Cedric Hardwicke, İngiliz tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1964)
1896 - André Breton, Fransız şair ve yazar (ö. 1966)
1900 - Yorgo Seferis, Yunan şair, Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1971)
1911 - Merle Oberon, ABD'li sinema oyuncusu (ö. 1979)
1917 - Carson McCullers, ABD'li yazar (ö. 1967)
1924 - Lee Marvin, ABD'li aktör (ö. 1987)
1929 - Belkıs Dilligil, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1995)
1940 - Saparmurat Niyazov, Türkmenistan devlet başkanı (ö. 2006)
1941 - David Gross, ABD'li fizikçi, Nobel Fizik Ödülü sahibi
1943 - Tim Hunt, İngiliz biyokimyacı, Nobel Tıp Ödülü sahibi
1948 - Tony Iommi, İngiliz rock müzisyeni (Black Sabbath)
1950 - Vecdi Sayar, Türk sinema eleştirmeni
1954 - Socrates, Brezilyalı futbolcu (ö. 2011)
1955 - Jeff Daniels, ABD'li oyuncu
1956 - Roderick MacKinnon, ABD'li biyolog, Nobel Kimya Ödülü sahibi
1964 - Çağlar Özel, Türk Hukukçu Akademisyen
1966 - Justine Bateman, ABD'li sinema oyuncusu
1966 - Enzo Scifo, Belçikalı futbolcu
1974 - Lezley Zen, Amerikan ***** yıldızı
1976 - Maxime Chattam, Fransız yazar
1977 - Gianluca Zambrotta, İtalyan futbolcu
1978 - Alioum Saidou, Kamerunlu futbolcu
1979 - Mariska, Fin rapçi
1992 - Georgi Milanov, Bulgar futbolcu


Ölümler;


1837 - Georg Büchner, Alman oyun yazarı (d. 1813)
1897 - Karl Weierstrass, Alman matematikçi (d. 1815)
1938 - Sabri Toprak, Türk siyasetçi, eski Tarım Bakanı ve Manisa Milletvekili (d. 1877)
1951 - André Gide, Fransız yazar, Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1869)
1952 - Knut Hamsun, Norveçli yazar, Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1859)
1956 - Mithat Şükrü Bleda, Türk siyasetçi, İttihat ve Terakki Partisi'nin son genel sekreteri (d. 1872)
1962 - Georgios Papanikolaou, Yunan doktor, Pap smear testini keşfeden (d. 1883)
1972 - Ulaş Bardakçı, Türk devrimci, THKP/C'nin kurucularından (d. 1947)
1980 - Bon Scott, Avustralyalı müzisyen (AC/DC) (d. 1946)
1986 - Adolfo Celi, İtalyan oyuncu (d. 1922)
1987 - Yurdaer Doğulu, Türk müzisyen (d. 1941)
1993 - Yaman Okay, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1951)
1994 - Derek Jarman, İngiliz sinema yönetmeni (d. 1942)
1997 - Alaattin Şensoy, Türk besteci (d. 1932)
1997 - Deng Xiaoping, Çinli lider (d. 1904)
2001 - Stanley Kramer, ABD'li yönetmen ve film yapımcısı (d. 1913)
2009 - Ayhan Aydan, Türk opera sanatçısı, (Adnan Menderes ile yaşadığı yasak aşkla gündeme gelen) (d. 1924)