05 HAZİRAN


Olaylar;


05/06/1923 Şile'de Rum Değirmenlik mahallesinde yangın çıktı; 550 Rum (çoğu terkedilmiş), 200 İslam hanesi, 100 dükkan, 1 cami, 2 kilise yandı. 1500 kişi evsiz kaldı.
05/06/1926 İngiltere, Irak ve Türkiye arasında yapılan görüşmeler sonunda Musul sorunu çözüme kavuşturuldu.
05/06/1936 "Maliye Bakanlığı Kuruluş Kanunu" çıkarıldı.
05/06/1943 Arjantin'de askeri cunta hükümeti kuruldu. Cumhurbaşkanı Arturo Rawson hükümetin başına geçti.
05/06/1946 Mecliste yeni Seçim Kanunu kabul edildi. Tek dereceli seçim esasına geçildi.
05/06/1946 Türkiye Büyük Millet Meclisi "Sınıf esasına dayalı dernek ve parti" kurulmasına izin verdi.
05/06/1947 Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Harry S Truman savaş sonrası "komünizm tehdidi"ne karşı koymak için Batı Avrupa'ya yardım planı hazırlattı.
05/06/1950 Meclisten güvenoyu alan Menderes hükümeti ilk iş olarak ezanın Arapça okunması tartışmasını açtı. 16 Haziran'da Meclis ezanın Arapça okunması yasağını kaldırdı.
05/06/1958 Basına Baskılar sürüyor; Lüleburgaz'da yayımlanmakta olan Özdilek gazetesinin sahibi ve başyazarı Gültekin Arda 9 ay hapis cezasına çarptırıldı.
05/06/1964 Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Lyndon Johnson, Başbakan İsmet İnönü'ye sert uyarılar içeren bir mektup gönderdi. Mektupta Türkiye'nin Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı'nın (NATO) silahlarını kullanarak Kıbrıs'a çıkarma yapamayacağını bildirdi.
05/06/1966 Kısmi senato seçimleri yapıldı. Adalet Partisi 35, Cumhuriyet Halk Partisi 13, Millet Partisi 1, Türkiye İşçi Partisi 1, Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi 1, Yeni Türkiye Partisi 1 senatörlük kazandı.
05/06/1967 İsrail Mısır, Ürdün ve Suriye topraklarına girdi.
05/06/1970 Sağlık personeli açlık grevine başladı.
05/06/1971 Diyarbakır'da petrol bulundu.
05/06/1972 Melen hükümeti güvenoyu aldı.
05/06/1972 Zam istekleri kabul edilmeyen kasaplar boykot yaptı; İstanbul etsiz kaldı.
05/06/1975 Süveyş Kanalı 8 yıl aradan sonra uluslararası deniz trafiğine açıldı.
05/06/1977 Milletvekili genel seçimleri yapıldı. Cumhuriyet Halk Partisi 213, Adalet Partisi 189, Milli Selamet Partisi 24, Milliyetçi Hareket Partisi 16, Cumhuriyetçi Güven Partisi 3, Demokratik Parti 1 ve bağımsızlar 4 milletvekili çıkardı.
05/06/1979 Adalet Partisi Bitlis Senatörü Kamran İnan Adalet Partisi'nden ve Cumhuriyet Senatosu'ndan istifa etti.
05/06/1979 Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği ile petrol alımı dahil, çeşitli işbirliği konularında 6 sözleşme imzalandı.
05/06/1981 Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Başkanı Behice Boran Tüm Öğretmenler Birleşme ve Dayanışma Derneği (Töb-Der) Başkanı Gültekin Gazioğlu'nun vatandaşlıktan çıkarıldığını belirten karar Resmi Gazete'de yayımlandı.
05/06/1983 Sağ görüşlü Halil Esendağ ile Selçuk Duracık idam edildi.
05/06/1996 Doğru Yol Partisi Genel Başkanı Tansu Çiller hakkındaki mal varlığı soruşturması önergesi Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi.
05/06/1996 Milliyet Abdi İpekçi Dostluk ve Barış Ödülü Yunanistan eski Başbakanı Konstantin Miçotakis'e verildi.
05/06/2002 İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) öncülüğünde TOBB, DİSK, Türk-İş, MÜSİAD, TİSK, İMKB gibi 175 sivil toplum kuruluşu AB üyeliği için imza attı: "En ufak bir geçikme çağdaşlaşma yolunda geri gitmektir."
05/06/2002 AİHM avukat Eşber Yağmurdereli'nin Türkiye aleyhine açtığı davada ifade özgürlüğü ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verdi.Türkiyeyi tazminat ödemeye mahkum etti.
05/06/2002 İsrail'de Hayfa kenti yakınlarında askerlerle dolu otobüse intihar saldırısı düzenlendi. En az 16 ölü, 50 yaralı var. Saldırıyı El Aksa Şehitleri Tugayı'yla birlikte İslami Cihat üstlendi. Olaydan sonra İsrail ordusu Cenin'e girdi.
05/06/2005 Adana Altın Koza Festivali sekiz yıl aradan sonra yapıldı. En İyi Film: Anlat ıstanbul, En İyi Yönetmen: Uğur Yücel, En İyi Kadın Oyuncu: Nurgül Yeşilçay (Eğreti Gelin), En İyi Erkek Oyuncu; Kenan İmirzalioğluOlgun Şimşek (Yazı Tura)
05/06/2005 Kuveyt'te Bakanlar Kurulu ülke tarihinde ilk kez iki kadını belediye meclisine atadı.
05/06/2008 Anayasa Mahkemesi başörtüsünün üniversitelerde serbest bırakılmasına ilişkin Anayasa değişikliğini iptal etti ve yürürlüğünü durdurdu.


Doğumlar;

05/06/1878 Meksikalı devrimci köylü lideri Pancho Villa.
05/06/1883 ABD'li matematikçi ve iktisatçı John Maynard Keynes .
05/06/1899 İspanyol şair Federico Garcia Lorca.


Ölümler;


05/06/1862 İrlandalı yazar O' Henry .
05/06/1883 Bilimsel sosyalizmin kurucusu, "Das Kapital'in" yazarı, Alman filozof ve devrimci Karl Marx.
05/06/1964 Adalet Partisi genel başkanı, emekli Orgeneral Ragıp Gümüşpala.
05/06/1971 Tiyatro ve sinema oyuncusu Cahit Irgat. Dudaktan Kalbe, Kanlı Mezar gibi pek çok filmde ve Vişne Bahçesi, Fareler ve İnsanlar, Godot'yu Beklerken gibi çok sayıda tiyatro oyununda rol aldı. Tüm şiirlerini Irgatın Türküsü adlı kitapta topladı.
05/06/2000 İranlı yazar Huşang Golşiri 63 yaşında. İnsan hakları konusundaki çalışmaları nedeniyle 1999'da Eric Maria Remarque Ödülü'nü kazanmıştı.
05/06/2003 Çevirmen, Türkolog Vera Borisovna Feonova 63 yaşında. Son olarak Orhan Pamuk'un "Kara Kitap" ve "Benim Adım Kırmızı" adlı romanlarını Rusça'ya çevirmişti.
05/06/2004 Art arda iki dönem ABD Başkanlığı yapan Ronald Reagan, 93 yaşında.
05/06/2004 Tiyatro sanatçısı Necdet Mahfi Ayral 96 yaşında.