DEDE KORKUT’ UN ÖÐÜTLERÝ

Dede Korkutun, on ikinci asrýn sonu ve on üçüncü asrýn baþlarýnda yaþadýðý rivayet edilir. Oðuzlarýn Bayat boyundandýr. O, alimdir ve koyu bir Türkçüdür. Onun öðütlerinden bir bölümünü nakletmek istiyorum;
“Aðýz açýp över olsam, Allah demeyince iþler düzelmez. Kadir Tanrý vermeyince, er zengin olmaz. Ezelden yazýlmazsa, kul baþýna kaza gelmez. Ecel vakti ermeyince kimse ölmez, ölen adam dirilmez, çýkan can geri gelmez. Bir yiðidin, kara dað tepesinde malý olsa yýðar, derer, ister amma, nasibinden fazlasýný yiyemez. Çaðýldayan sular taþsa, deniz dolmaz. Büyüklük taþýyaný Tanrý sevmez. Gönlüne benlik yerleþen kiþide devlet olmaz. El oðlunu besleyip, büyütmekle oðul olmaz, büyüðünce býrakýp gider. Külden tepecik olmaz. Güveyi oðul olmaz. Kara eþek baþýna baþlýk vursan, katýr olmaz. Cariye’yi süsleyip giydirsen, haným olmaz. Lapa, lapa karlar yaðsa, yaza kalmaz. Zümrüt gibi yeþil çimen, güze kalmaz. Gittiði yerin otlaklarýný geyik bilir. Yeþermiþ çimenlerin yerini yaban eþeði bilir. Deðiþik yollarýn izini deve bilir. Yedi dere kokularýný tilki bilir. Gece vakti kervan göçünü çayýr kuþu bilir. Oðul’un kimden olduðunu ana bilir. Erin aðýrýný, hafifini, at bilir. Aðýr yüklerin zahmetini katýr bilir. Nerede sýzýlar varsa, çeken bilir. Gafil baþýn aðrýsýný beyin bilir. Azýp gelen kazayý Tanrý sevmez. Tanrý ilmi Kuran güzel, Tanrý evi Mekke güzel, Günlerden Cuma güzel, bir de helal kadýn güzel. Þakaðýndan aðarsa baba güzel. Ak sütünü emdiðin ana güzel. Sevgili kardeþ güzel, oðul güzel. Her þeyi yaratan Tanrý güzel. Bilesiniz ki, eski pamuk bez olmaz. Kalleþ düþman dost olmaz. Kýz anadan görmeyince öðüt almaz. Oðul babadan görmeyince sofra çekmez. Oðul babanýn sýrrýdýr. Ýki gözünün biridir. Devletli oðul olsa, ocaðýný gönendirir. Devletsiz oðul olsa, ocaðýný söyündürür. Oðul da neylesin, babasý ölüp malý kalmazsa? Babanýn malýndan ne fayda, baþta devlet olmazsa? Devletsizliðin þerrinden Allah saklasýn, cümlemizi. Haným hey! Beyim hey !” demektedir