Database Secimi
Database Secimi



Öncelikle konuya tamamen yeni olanlara yönelik olarak "Database" nedir sorusunun cevabini verelim:



Database (türkcesi Veritabani), icerigi kolaylikla erisilebilir, yönetilebilir ve güncellenebilir sekilde düzenlenen bir data toplulugudur. En cok taninan Database tipi ise birkac farkli yoldan yeniden düzenlenebilen ve erisilebilen data olan "relational Database" yani Iliskisel Database'dir.



Burada karsimiza günümüzde cok kullanilan ve aslinda Database denilince aslinda "Relational Database" kastedilen bir terim ortaya cikmaktadir:



Iliskisel bir Database, database tablolarini yeniden düzenlemeden birkac farkli yoldan erisilebilen ya da yeniden derlenen datayi teskil eden düzenli-tanimli tablolardan olusan bir data toplulugudur. Iliksisel Database 1970 yilinda E.F:Codd tarafindan gelistirilmistir.



Iliskisel Database'e olan standart kullanici ve uygulama programi arabirimi "Structured Query Language" (Yapisal Sorgulama Dili, kisaca SQL). SQL ifadeleri hem interaktif sorgular (query) icin hem de raporlar icin data elde etmek icin kullanilir.



Buraya kadar kafalarda olusan mantiksal ve fiziksel kavramlari örneklerle aciklamaya calisalim:



Database tablolardan (table) olusur. Tablolar ise alanlardan (column) olusur.Temelde string ve sayi olma üzere degisik alan tipleri vardir. Bir Database'de birden fazla tablo olabildigi gibi bir tablonun da birden fazla alani olabilir. Bir sistemde ayni isimde bir Database, o Database'de ayni isimde bir tablo ve o tabloda ayni isimde bir alan olabilir.



Bu kavramlar asagidaki sekil üzerinde daha anlasilir olacaktir :







Desktop Database - Server Database



Aslinda Database'leri genel olarak iki kisma ayirabiliriz.Birincisi "Desktop Database" ve ikincisi "Server Database".Desktop Database'lere örnek :



? Microsoft Access



? FoxPro



? FileMaker Pro



? Paradox



Desktop Database'lerin avantajlari :



? Desktop database'ler pahali degildirler



? Desktop database'ler kullanici dostudur (user-freindly).



? Desktop database‘ler web cözümlerini destekler.



Bunlari söyledikten sonra, "Server Database" leri "kim kullanir ki o zaman?" sorusuna Desktop Database'lerin dezavantajlarini siralayarak cevap verelim :



? Desktop Database'ler genelde bir kullanici desteklerler. Genelde desktop databaseler ayni anda sadece bir kisinin database'i degistirmesine izin verirler. Cok kullanicili bir ortamda desktop Database'i kullanmak cok kötü sonuclar dogurabilir.Genel olarak söylenen eger Database'i birden fazla kisi kullanacaksa "Server Database" kullanilmasi tercih edilmelidir.



? Desktop Database'lerin güvenligi zayiftir. Cogu desktop Database‘i basit bir sifre mekanizmasina sahiptir. Eger güvenlik ve log tutma özelliklerini istiyorsaniz kesinlikle "Server Database" kullanmalisiniz.



? Dekstop database'ler internet icin tasarlanmamistir. Eger basit olarak datanizi internete acmak istiyorsaniz bir desktop Database'i yeterli gelebilir. Fakat, internet kullanicilarinin datayi degistirebildigi ve yeni datanin girebildigi interaktif bir sistem olusturmak istiyorsaniz server tabanli bir Database kullanmaniz gerekmektedir.



Server Database'ler ise gercekten daha büyük imkanlar sunmaktadir. Dünyada en cok kullanilan ve tanilan Server Database'ler sunlardir:



? Oracle



? Informix



? MS-SQLServer



? Sybase



? DB2



? MySQL



? Postgresql



Server Database'lerin genel olarak avantajlari ya da sagladiklari yararlar sunlardir :



? Esneklik. Desktop kuzenlerinin tam tersine, server tabali database'ler onlara yüklediginiz her data yönetim probleminin üstesinden gelebilirler. Programcilar cok severler cünkü Database merkezli özel uygulamalarin hizli gelisimini saglayan programci-dostu uygulama programci arabirimleri (Application Programmer Interface, yani API) vardir.Hatta Oracle, Informix, Sybase, DB2 gibi Database‘ler farkli platformlari (Isletim Sistemleri) destekjlemektedir.



? Güclü performans. Server tabanli Database'leristediginiz kadar güclü olabilirler.Önemli Database'ler sizin kurabileceginiz cok uygun donanimlarda cok verimli bir sekilde calisacaktir. Modern Database'ler birden fazla yüksek hizli islemcilerle, cluster sunucularla, yüksek bandgenisligine sahip aglarla ve hata toleransli depolama teknolojisiyle (fault tolerant storage technology )calisabilirler.



? Ölceklenebilirlik (Scalability). Bu özellik öncekiyle cok yakindir.istenildigi sekilde gerekli donanimlari artirarak gerekli kullanici sayisi veya disk alani genisletilebilir.



Tabi hersey bir anda tozpembe degil, Server Database'lerin de dezavantajlari vardir :



? Özel bilgi/egitim gereklidir. Server tabanli Database'ler tabii ki oturdunuz yerden ögrenilecek birsey degildir.Donanim ve yazilima yatirima baslamadan önce gerekli özel egitimi almaniz tavsiye edilir.Bu egitim bu önemli yatirimda ihtiyaclari ortaya koyamada faydali olacaktir ve gerekli altyapiyla etkili bir büyüme ve gerceklestirme stratejisi saglayacaktir.



? Pahalidir. Server tabanli Database'le saglanan yararlar tabii ki size maddi maliyeti vardir.Öncelikle bircok Database'in bagli oldugu pahali yüksek performansli sistemleri satin almak icin önemli bir doananim yatirimi yapmaniz gerekecektir. Daha sonra, basit tek islemicili bir sistem icin 3000$ ile 15000$ arasinda lisans parasi ödemeye hazir olmaniz gerekir.



? Kullanicilar icin zordur. Genel olarak, satin almadiginiz müddetce son kullanicilariniz kullanici dostu arabirimlere sahip olmayacaktir ve kullanicilariniz SQL ögrenmesi icin tabii ki sabir göstermeniz gerekir.Desktop Database'ler genelde server tabanli Database'ler icin iyi birer arabirimdir. Örnek olarak, bircok organizasyon server tabali Database'lere ulasmak icin bilinen kullanici dostu arabirim olan Microsoft Access'i kullanmaktadir.



Simdi asil konumuza gelelim ve Database secerken gözönünde bulundurmamiz gereken noktalara deginelim. Diyelim ki siz bir Uygulama gelistireceksiniz, bu bir web uygulamasi, ögrenci isleri programi, taksitli satis programi ya da su faturasi tahsilat programi olabilir.Herseyden önce ihtiyaclarinizi ortaya koymaniz gerekir. Bu aslinda en zor olan kisimdir. Cünkü teorik olarak ihtiyaclarinizi belirledikten sonra bir de pratikte ortaya cikan ihtiyaclar bazen sizi zor durumda birakabilir. Bunun icin "en kötü durumda" faktörü ve data'nin ve sistemin (kullanici acisindan) büyüme faktörü gözönünde buludurulmalidir.



Konuyu daha fazla uzatmadan bir Database'e karar verebilmek icin gerekli olan sorular genel olarak sunlardir :



? Hangi platformlari (isletim Sistemlerini) destekliyor?



? Destekledigi arabirimler neler (odbc, jdbc, DBD, native)?



? Database ne derecede güvenli?



? Backup/Restore (Yedekleme/Yedek Dönme) imkani sunuyor mu?



? Lisans Stratejisi nedir?



? Warm Backup özelligi var mi?



? Transaction Destegi var mi?



? Trigger destegi var mi?



? Support (Destek)‘u var mi ve ne kadar güvenilebilir?



? Administration (Yönetim ve bakimi) kolay mi?



? Mirroring destegi var mi?



? Replication özelligi var mi?



? Parallel Server (Clustering) özelligi var mi?



? Lojiksel olarak limitleri nelerdir?



Bu sorulari cogaltmak tabii ki mümkün.



Bu sorularin detaylarina girmek sanirim yazinin genel amacina uygun olacaktir.



Hangi platformlari (isletim Sistemlerini) destekliyor?



Aslinda öncelikle Database'imizi hangi Isletim Sistemi üzerinde calistirmak istedigimiz önemli.Diyelim ki Database Server'in Linux üzerinde calismasini istiyorsak ve bu tek secenegimiz ise, otomatik olarak MS-SQL Server'i elemis oluyoruz cünkü MS-Sqlserver sadece Windows platformunu desteklemektedir.Ayrica bazi Database'lerin belirli Isletim Sistemlerini desteklemedigini göz önünde bulundurmak gerekir. En cok kullanilan Isletim Sistemleri: HP-UX, AIX, Linux, Solaris, Windows NT, Windows 2000, Windows XP, Digital UNIX, Open BSD, FreeBSD vs.



Destekledigi arabirimler neler (odbc, jdbc, DBD, native)?



Uygulamamizla dogrudan alakali olan bir nokta, çünkü kullandigimiz programlama dilinin destekledigi baglanti türlerini Database'imizin de desteklemesi gerekir. Örnegin bir Database'in ODBC sürücüsü yoksa o Database'le Herhangi bir Visual Basic-ODBC tabanli bir program yazamayiz.



Örnegin perl ile bir program yazacaksak mutlaka o Database'in DBD sürücülerinin üretici tarafindan saglanmasi gerekmektedir. Ayni sekilde java uygulamalari icin de bu durum gecerlidir.



Database'in güvenlik durumları?



Düsünün ki bir bankacilik uygulamasi gelistiriyorsunuz , bu durumda Database'de tutulacak bilgilerin güvenligi ve gizliligi sizin icin cok önemlidir. Fakat bir web uygulamasinda cok da önemli olmayabilir.



Burada dikkat etmemiz gereken diger bir özellik ise Database'in kendi icinde saglamis oldugu güvenlik stratejisidir. Mesela tablo bazinda belirli kisilere yetkilendirme yapilabiliyor mu?



Buna informix'ten bir örnek verecek olursak :



grant select, update on table fatura to mehmet; mehmet kullanicisina fatura tablosu üzerinde select (okuma) ve update (kayit degistirme) yetkisi vermektedir.



Mesela Oracle'da yeni cikan bir özellik ise column (alan) bazinda belirli kullanicilara yetkiler verilebiliyor